Zgodnie z projektem ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwa osoby fizycznej, która zgodnie z zapowiedziami Rady Ministrów ma zostać uchwalona i wejść w życie od dnia 1 czerwca 2018 r. dojdzie do wprowadzenia instytucji zarządu sukcesyjnego przedsiębiorstwa osoby fizycznej, która ma umożliwić kontynuowanie działalności przedsiębiorstwa po śmierci właściciela firmy. Obecnie prowadzenie biznesu w formie jednoosobowej działalności gospodarczej w dalszym ciągu jest najpopularniejszą formą prowadzenia działalności gospodarczej. W obecnym stanie prawnym wraz ze śmiercią przedsiębiorcy de facto kończy się byt prawny prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. Wiąże się z tym szereg problemów, które w praktyce uniemożliwiają lub znacząco utrudniają kontynuację bądź wznowienie działalności przedsiębiorstwa przez następców prawnych przedsiębiorcy.

Proponowane zmiany obejmują możliwość ustanowienia zarządcy sukcesyjnego, który będzie posiadał kompetencje do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku, w tym także do czynności sądowych związanych z prowadzonym przedsiębiorstwem. Poza tym ustawa przewiduje możliwość posługiwania się od dnia otwarcia spadku do działu spadku dotychczasową firmą spadkodawcy z dodatkiem „w spadku”. Sukcesja przedsiębiorstwa zmarłej osoby fizycznej zostanie także rozciągnięta na grunt administracyjny co oznacza, że następcy prawni przedsiębiorcy (osoby fizycznej) będą wstępować w prawa i obowiązki administracyjne związane z działalnością gospodarczą wynikające m.in. z koncesji, licencji i przyznanych ulg oraz ich tymczasowego przysługiwania zarządcy sukcesyjnemu – pod warunkiem spełniania przez uprawnionych warunków potrzebnych do ich uzyskania. Projekt przewiduje także umożliwienie następcom prawnym osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą dalszego korzystania z przyznanej zmarłemu przedsiębiorcy pomocy publicznej oraz ubiegania się o inne ulgi związane ze zdarzeniami mającymi miejsce po śmierci przedsiębiorcy, w tym także w okresie działalności zarządcy sukcesyjnego. Zmiany ułatwiające kontynuację działalności gospodarczej przez następców prawnych zmarłego przedsiębiorcy zajdą także w stosunkach z pracownikami przedsiębiorcy. W przypadku, gdy zarządca sukcesyjny będzie ustanowiony w dniu otwarcia spadku – stosunki pracy zostaną zachowane, natomiast w przypadku, gdy zarządca sukcesyjny zostanie ustanowiony po pewnym czasie od otwarcia spadku – stosunki pracy z chwilą śmierci przedsiębiorcy, tak jak obecnie, wygasną, lecz pracownikom będzie przysługiwało prawo powrotu do pracy na zasadach analogicznych, jak przy przywróceniu do pracy. Ustanowiony zarządca sukcesyjny zostanie uznany za płatnika składek z tytułu ubezpieczenia społecznego osób zatrudnionych, będzie także osobą uprawioną do dokonywania wszelkich czynności związanych z zatrudnieniem. Projekt ustawy zakłada także zmiany w przepisach podatkowych, które są niezwykle istotne z punktu widzenia zachowania ciągłości w działalności przedsiębiorstwa zmarłej osoby fizycznej. Do najważniejszych propozycji zmian należą: wprowadzenie regulacji zapewniających ciągłość rozliczeń podatkowych w zakresie podatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. w szczególności podatku od towarów i usług, podatku dochodowego, podatku od nieruchomości, podatku od środków transportu, a także uregulowanie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe oraz zasad prowadzenia rachunkowości w związku z działalnością przedsiębiorstwa w okresie od otwarcia spadku do jego działu.

Nowe przepisy spowodują także zwiększenie ochrony praw osób trzecich, związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, w tym przede wszystkim pracowników, kontrahentów, konsumentów i innych podmiotów współpracujących z przedsiębiorcą.

*Przedstawione informacje nie stanowi opinii prawnej.